W styczniu 2012 roku upłynęły 63 lata od chwili, kiedy na krzesełkach legendarnej już kolei linowej wjechali na Śnieżkę pierwsi pasażerowie. I choć brzmi to niewiarygodnie, trzeba przyznać, iż - nawet po tych 63 latach eksploatacji - praktycznie się nie zmieniła, pozostając naszą najstarszą, będącą w użyciu, kolejką linową. Zasłużenie należy również do najbardziej znanych i najczęściej wybieranych przez turystów kolejek w Czechach.

Szczyt Śnieżki, najwyższej góry Republiki Czeskiej, przyciąga wędrowców od bardzo dawna. Już w 1681 roku wybudowano tu czternastometrową kaplicę pw. św. Wawrzyńca. W roku 1850 otwarto Schronisko Śląskie (czes. Slezská bouda), zaś w 1868 roku zbudowane zostało Schronisko Czeskie (czes. Česká bouda), z urzędem pocztowym i telegrafem.
W związku z rozwojem ruchu turystycznego, w drugiej połowie lat 40-tych podjęto decyzję o wybudowaniu kolejki linowej prowadzącej na Śnieżkę. Miała być - po kolejkach na szczyty Černá hora, Ještěd, Pustevny i Pláň - piątą w kolejności na terenie dzisiejszych Czech. Początkowo brano pod uwagę wariant, w którym trasa wiodłaby z doliny Obří důl przez Rudník w stronę schroniska Obří bouda, a stąd na Śnieżkę; projekt jednak odrzucono na rzecz innego projektu zakładającego wybudowanie stacji Růžova hora. Wybrana została oferta upaństwowionej chrudimskiej firmy Transporta-spółka państwowa (wcześniej Wiesner Chrudim), która na podstawie licencji kupionej od szwajcarskiego producenta Von Roll zaproponowała nowe rozwiązanie technologiczne, czyli dwuosobowe krzesełka z możliwością ich odłączania. Na owe krzesełka usiąść można bez pośpiechu, bowiem ich ruchem na stacjach i wypuszczaniem w trasę steruje obsługa. Cechą charakterystyczną kolejek typu VON ROLL - VR 101 są siedzenia wykonane w taki sposób, iż pasażer siedzi bokiem do kierunku jazdy.

Budowa kolejki linowej na Śnieżkę rozpoczęła się 1. 11. 1947 roku od wycinki lasu na długości pierwszego odcinka, przywiezienia potrzebnego materiału i wybudowania pomocniczej kolejki transportowej (Lesovna - Růžová hora). Od 1948 roku prace postępowały, wybetonowane zostały fundamenty stacji i podpór oraz zamontowano konstrukcje zgodne z wybraną technologią. Łączna wartość budowy, włącznie z pracami budowlanymi i przygotowaniem dokumentacji, wynosiła - według wstępnego budżetu - 4 796 900 koron czeskich. O część budowlaną zadbało Czechosłowackie Przedsiębiorstwo Budowlane, zakład TESKO.
15 stycznia 1949 roku uroczyście oddano do użytku pierwszy odcinek, prowadzący na szczyt Růžová hora. Zainteresowanie tym wydarzeniem było ogromne, w ciągu zaledwie roku od uruchomienia, kolejka przewiozła w górę 112 200 osób, natomiast w dół zjechało 82 291 osób. W międzyczasie trwały prace wykończeniowe przy budowie drugiego odcinka, ze szczytu Růžová hora aż na Śnieżkę. Tutaj również ważnym pomocnikiem okazała się kolejka towarowa. Próbna eksploatacja wiąże się z datą 10 listopada 1949 roku, natomiast od 1 lipca 1950 roku drugi odcinek zaczyna być regularnie używany. Początkowo myślano, że kolejka będzie jeździła w trybie ciągłym, tzn. bez przesiadki na stacji Růžová hora, gdzie krzesełka musiałyby być ręcznie przesuwane po szynach; ostatecznie jednak podjęta została decyzja o rozdzieleniu na stałe obu odcinków (choćby z powodu różnych typów krzesełek jeżdżących w obydwu fragmentach trasy).

Zarządcą kolejki były Czechosłowackie Koleje Państwowe. Pierwszy okres nie należał do najłatwiejszych, doświadczenia związane z eksploatacją kolei linowej miało wtedy niewielu ludzi. Do pierwszej większej zmiany doszło już po kilku latach, kiedy to silniki elektryczne zostały umieszczone pod konstrukcją napędową stacji na betonowym fundamencie (pierwotnie znajdowały się na tej właśnie konstrukcji). W ciągu owych pierwszych lat należało ponadto usunąć szereg problemów technicznych i wprowadzić wiele udoskonaleń. Inne kłopoty związane były ze skrajnymi warunkami klimatycznymi na Śnieżce - na podporach drugiego odcinka tworzyła się silna gołoledź, dochodziło do wypadania liny nośnej z baterii krążkowych. Z tej przyczyny w latach 1962-63 firma Transporta Chrudim przeprowadziła remont drugiego odcinka, podczas którego poszczególne podpory obniżono, inne całkowicie usunięto lub - na odwrót - dodano. Naprawa sytuację, co prawda, polepszyła, ale nie rozwiązała wszystkich problemów. Zimą 1968 roku doszło do opadnięcia liny na wszystkich słupach, począwszy od tego oznaczonego numerem 3; ponowne umieszczenie jej zajęło 5 dni. W 1982 roku dokonano remontu hamulców, urządzeń zabezpieczających i instalacji elektrycznej, aby całość działała zgodnie z przepisami nowo wprowadzonej normy ČSN 27 3005.

Na kursowanie kolejki, szczególnie dotyczy to drugiego odcinka, bardzo często ma wpływ silny wiatr. Z tego właśnie powodu, niemal połowę dni w roku drugi odcinek jest zamknięty. Nasilniej wiatr oddziałuje w końcowej części przy górnej stacji, trasa prowadzi tam w pobliżu krawędzi doliny Obří důl. Na szczycie Śnieżki podmuchy wiatru osiągają prędkość dochodzącą nawet do 200 km/godz. (55 m/s).

Już w latach 70-tych zauważono, że przepustowość kolejki jest niewystarczająca; w lecie, przy ładnej pogodzie, przed dolną stacją w miasteczku Pec tworzyły się kolejki, w których turyści spędzali około czterech godzin. Największym zainteresowaniem cieszyła się jazda kolejką w latach 1972 i 1973 - każdego roku z tego środka transportu skorzystało ponad 250 000 podróżnych. Łącznie zaś - licząc od 1949 roku - kolejka dowiozła na Śnieżkę ponad 7 milionów osób.

Producent zakładał, że zastosowane rozwiązania technologiczne służyć będą 17 lat. Kolejka na Śnieżkę jeździ, z oryginalnym wyposażeniem, już 63 lata, co brzmi prawie niewiarygodnie.

Z tej przyczyny od 1976 roku mówi się o wybudowaniu zupełnie nowej, nowoczesnej kolejki. W ówczesnych projektach brano pod uwagę dwulinowy system dla czteroosobowej kabiny z firmy Transporta. Pod koniec lat 80-tych powstały kolejne analizy, w których pojawiła się oferta austriackiej firmy Girak. Propozycja obejmowała nowoczesne, sześcio- lub ośmioosobowe kolejki gondolowe, a także wydłużenie pierwszego odcinka do Lesovny.

W 1997 roku kolejka - podobnie jak pozostałych pięć należących do Kolei Czeskich (Śnieżka, Černá hora, Komáří Vížka, Javorový vrch i Ještěd) - została sprywatyzowana. Nowymi właścicielami stały się miejscowości Pec pod Sněžkou (51 udziałów). W roku 1999 jedynym właścicielem było Miasto Pec pod Sněžkou (100 .

Jeszcze w tym samym, czyli 1999 roku, zarządca rozpoczął prace przygotowawcze zmierzające do wybudowania nowej kolejki. Sporządzono analizę zakładającą całkowicie nową trasę w pierwszym odcinku i przesunięcie dolnej stacji w stronę centrum miasta. Pierwszy odcinek miał być obsługiwany przez odłączaną czteroosobową kolejkę o długości 1628 m w kierunku na Růžohorky, z powrotem do Peca miała natomiast prowadzić trasa zjazdowa o długości 1964 m. Przetrag wygrała firma Leitner. Z Růžohorek na Śnieżkę dokumentacja dopuszczała jazdę czteroosobową kolejką gondolową o długości 2971 m i samoczynną stacją kątową na szczycie Růžová hora (w miejscu dzisiejszej stacji), która odchyliłaby trasę o 8-10° w porównaniu z dotychczasowym drugim odcinkiem. Z tym wariantem nie zgodzili się jednak przedstawiciele instytucji zajmujących się ochroną przyrody: w zamian za pozwolenie na stworzenie ośrodka narciarskiego na Růžohorkach, drugi odcinek musiał być pozostawiony w niezmienionym stanie, by "dosłużył". Budowę kolejki ponownie odłożono w czasie.

Dopiero w następnych latach doszło do porozumienia z obrońcami przyrody, kiedy to wybrany został wariant remontu kolejki i jej pierwotnej trasy z miasteczka Pec na Śnieżkę oraz przesunięcia dolnej stacji w stronę schroniska Lesovna. Tym razem udało się znaleźć kompromis, wynegocjować dobre warunki i uzyskać zgodę wspomnianych obrońców natury. Przygotowania do remontu mogły się zatem, po długich 30 latach, zacząć. W przypadku obu odcinków wybrano technologię umożliwiającą uruchomienie ośmiooosbowej kolejki gondolowej. Po przeanalizowaniu wszystkich warunków, podjęto decyzję o budowie kolejki czteroosobowej. Ważnym punktem kompromisu jest bowiem to, iż przepustowość tej nowej nie będzie większa niż kursującej dotychczas, tzn. 250 osób na godzinę.

Nic już zatem nie stało na przeszkodzie wybudowaniu nowej kolejki linowej na Śnieżkę. Budowa rozpoczęła się 1. 9. 2011. Eksploatacja starej kolejki w odcinku prowadzącym na Śnieżkę zakończyła się dnia 13. 5. 2012, czynny był tylko odcinek Pec - Růžová hora. Do całkowitego wstrzymania przewozów turystycznych doszło w niedzielę, 2 września 2012 roku.

Dane techniczne:

Typ: VON ROll, typ VR 101

Producent: Transporta Chrudim (na licencji Von Roll)

 

Rodzaj: dwuodcinkowa, osobowa, wisząca kolejka jednolinowa linowa w systemie okrężnym z dwuoosobowymi krzesełkami i trzema stacjami.

Specyfikacja przestrzenna - wysokość stacji nad poziomem morza:

Pec p.Sněžkou: 890 m n. p. m.

Růžová hora (przesiadkowa): 1354 m n. p. m.

Sněžka: 1594 m n. p. m.

Dane techniczne:

 

 

1. odcinek

2. odcinek
 

Pec p.Sn. - Růžová hora

Růžová hora - Sněžka

W eksploatacji od:

15.1.1949 1.7.1950

Długość po skosie:

1560 m 1967 m

Przewyższenie:

464 m 240 m

Średnie nachylenie:

31,20 % 12,86 %
Odgałęzienie: prawe prawe
Umieszczenie napędu: stacja Růžová hora stacja Růžová hora
System naciągania lin: obciąż. na stacji Pec p.Sn. obciąż. na stacji Sněžka
Waga obciążenia: 5,3 ton 12 ton
Moc napędu głównego: 75 kW 55 kW
Maks. prędkość: 2,5 m/s 2,5 m/s
Czas przejazdu: 10,5 min 13,2 min
Średnica liny nośnej 23 mm 23 mm
Typ liny nośnej: sześciosplotkowe Warrington 6 x K13W-SFC 1570 B Zz
Średnica liny naprężającej: 40 mm 40 mm
Typ liny naprężającej: sześciosplotkowe Seal 330 drutów, uzwojenie XP, norma ČSN 02 4346.45
Odstęp czasowy gondoli: 28,8 s 28,8 s
Odległość między gondolami : 72 m 72 m
Liczba krzesełek: 44 55
Liczba podpór: 19 23
Przepustowość: 250 osób/godz. 250 osób/godz.
Uwaga: od rozpoczęcia eksploatacji użyto:    
Liny nośne: 26 sztuk 28 sztuk
Liny naprężające: 10 sztuk 9 sztuk
Z tego do końca 1959 roku lina w dolnym odcinku została wymieniona 9 razy, zaś w górnym 7 razy.    

 

informacje o działaniu Pec p. Sn - Růžová hora
czynna 8 - 19 h
Růžová hora - Sněžka
czynna 8 - 19 h
Aktualna pogoda --°

Galeria

Norská móda
Norská móda
Norská móda
Denn� 100 piv zdarma